Je GAD-7-score beschrijft hoe sterk je bepaalde angstklachten in de afgelopen twee weken hebt ervaren. De uitslag stelt geen diagnose. De betekenis hangt ook af van hoe je je voelt en hoeveel invloed angst op je dagelijks leven heeft. De gebruikelijke categorieën lopen van minimale tot ernstige klachten. Gebruik je resultaat om een volgende stap te kiezen, zonder klachten weg te schuiven omdat je score laag is.
Als je bang bent dat je een suïcidepoging gaat doen, jezelf ernstig hebt verwond of niet voor je eigen veiligheid kunt zorgen, bel dan nu 112. Voor steun in een crisis kun je contact opnemen met de onderstaande hulplijnen. Je hebt geen bepaalde score nodig om hulp te vragen.
Nederland: hulpdiensten 112; suïcidepreventie 113 of 0800-0113.
België: hulpdiensten 112; Zelfmoordlijn 1813; Franstalig Centre de Prévention du Suicide 0800 32 123.
De betekenis van de gebruikelijke GAD-7-scores
De standaardvragenlijst GAD-7 vraagt naar zeven klachten gedurende de afgelopen twee weken. Elk antwoord levert 0 tot 3 punten op. De totaalscore loopt van 0 tot 21.
- 0-4 punten: minimale angstklachten.
- 5-9 punten: lichte angstklachten.
- 10-14 punten: matige angstklachten.
- 15-21 punten: ernstige angstklachten.
Deze categorieën beschrijven de gemelde klachten volgens de oorspronkelijke GAD-7-scoreverdeling. Ze verklaren niet waardoor de klachten ontstaan en geven je geen diagnose.
Deze uitleg geldt voor de standaardversie van de GAD-7. Controleer welke vragenlijst bij jouw uitslag staat. Voor een ander instrument gelden de bijbehorende scoringsregels. Heb je nog geen vragenlijst ingevuld, dan is er een aparte zelfcheck voor angst op de website. Je hoeft een afgeronde check niet opnieuw te doen voordat je een volgende stap kiest.
Waarom de uitslag een probleem niet vaststelt of uitsluit
Een screeningsuitslag kan aanleiding geven tot verder onderzoek, maar kan geen angststoornis vaststellen. Een vragenlijst kan moeilijkheden missen of klachten signaleren bij iemand die niet aan de criteria voor een diagnose voldoet. Dat blijkt ook uit het overzichtsonderzoek naar screening op angst.
Ook bij een lage score kun je ondersteuning nodig hebben. Misschien waren de afgelopen twee weken rustiger dan de maanden daarvoor. Het kan ook zijn dat de vragen niet goed beschrijven waar jij het meeste last van hebt. Vertel daarover tijdens een gesprek, ook als het getal geruststellend lijkt.
Ook een hoge uitslag laat vragen open. De score vertelt niet waarom je je zo voelt of welke behandeling bij je past. Je kunt het resultaat meenemen zonder zelf al een diagnose te bedenken. Je eigen beschrijving van de klachten blijft nodig om te begrijpen wat er speelt.
Laat ook je dagelijks leven meewegen
Kijk naast de score naar wat angst je in het dagelijks leven kost. NICE adviseert om ook lijdensdruk en dagelijks functioneren te beoordelen, in plaats van alleen naar de ernst van symptomen te kijken.
Denk aan een gewone dag. Laat je berichten liggen omdat antwoorden spanning geeft? Zeg je afspraken af of slaap je slecht door gepieker? Misschien lukt het om naar je werk te gaan en alles af te maken, maar ben je daarna de hele avond uitgeput. Ook die inspanning telt mee, al zien anderen vooral dat je blijft functioneren.
Bij een lage score en een dagelijks leven dat goed hanteerbaar is, kun je vrijblijvend een kleine oefening proberen. Vraag alsnog om een beoordeling als de klachten aanhouden of je zorgen geven. Je hoeft niet te wachten tot je minder kunt.
Een GAD-7-score van 10 of hoger is een reden om een professionele beoordeling af te spreken. Als angst je leven beperkt, is zo'n gesprek bij elke score passend. Een hoger getal is geen toegangsbewijs voor hulp.
Zoek snel professioneel advies bij een duidelijke verslechtering of als basale zelfzorg moeilijk wordt. Vertel bij het bellen wat er is veranderd, bijvoorbeeld dat eten of voor jezelf zorgen nauwelijks lukt. Directe onveiligheid vraagt om de hulpdiensten, ongeacht de totaalscore.
Een kleine oefening die je nu kunt proberen
Je kunt een grondoefening proberen om je aandacht terug te brengen naar je directe omgeving. De WHO-gids over omgaan met stress beschrijft dit als een praktische vaardigheid. Je hoeft er niet helemaal rustig van te worden om iets aan de oefening te hebben.
Houd je ogen open als dat prettig voelt. Merk op waar je voeten de vloer raken of waar je lichaam steun vindt bij een stoel. Duw je voeten zacht tegen de grond. Kijk om je heen en kies een alledaags voorwerp. Beschrijf de kleur, de randen en het oppervlak. Luister daarna naar een geluid in de buurt.
Kies vervolgens een kleine handeling, zoals het openen van een document waaraan je wilde beginnen. Merk op of die stap makkelijker voelt, hetzelfde blijft of moeilijker wordt. Een beetje meer ruimte om iets te doen is ook een bruikbare waarneming.
Stop als de oefening je onrust vergroot. Niet elke oefening past bij elke persoon of elk moment. Dat iets niet helpt, betekent niet dat jij het verkeerd doet. Je hoeft ook niet door te gaan totdat het gewenste gevoel verschijnt. Noteer desnoods alleen dat deze oefening vandaag niet prettig was.
Maak oefenen klein genoeg voor een gewone dag
Met korte, regelmatige oefenmomenten kun je ontdekken welke vaardigheden je op een lastig moment kunt gebruiken. De WHO-gids moedigt aan om zulke vaardigheden regelmatig te oefenen. Kies iets dat ook op een drukke dag haalbaar is, zonder er een nieuwe verplichting van te maken.
Noteer kort wat je probeerde en hoe het daarna ging. Je kunt bijvoorbeeld opschrijven dat het iets makkelijker werd om een taak te beginnen, of dat er niets veranderde. Zo leer je wat bruikbaar voelt. Daarvoor hoef je je score niet telkens opnieuw te controleren om geruststelling te krijgen.
HelpClinic is een gratis zelfhulpapp voor je dagelijks mentaal welzijn en moeilijke momenten. Je geeft aan hoe je je voelt en krijgt één passende oefening voorgesteld. Daarna geef je aan of die hielp, een beetje hielp, niet hielp of het erger maakte. Je plan voor morgen wordt met die feedback aangepast. Oefeningen die hielpen, komen in je Toolkit.
Voor de eerste oefening hoef je nog geen account te maken. Voor het gratis aanbod is geen betaalkaart nodig. Crisisnummers kun je zonder inloggen openen. De app stelt geen diagnose, biedt geen behandeling en vervangt geen professionele zorg. Je kunt vrijblijvend een gratis oefening proberen terwijl je een afspraak regelt. Je hoeft zelfhulp nooit eerst af te ronden om passende zorg te krijgen.
Hulp zoeken en een korte notitie meenemen
Neem contact op met een professional als angst aanhoudt, je dagelijks leven belemmert of je zorgen baart. In Nederland kun je beginnen bij je huisarts. Die bespreekt je klachten en kan ook lichamelijke verschijnselen beoordelen. Je hoeft bij het maken van de afspraak nog niet te weten welke zorg je nodig hebt.
De huisarts kan zelf ondersteuning bieden, eventueel samen met de praktijkondersteuner ggz, de POH-GGZ. Als verdere zorg nodig is, kan de huisarts je doorverwijzen naar een zorgaanbieder binnen de geestelijke gezondheidszorg. Je score is daarbij één onderdeel van het gesprek. Vertel ook wat je mist in de vragenlijst en wat je graag weer zou kunnen doen.
Woon je in Vlaanderen, dan kun je eveneens bij je huisarts beginnen om je klachten en passende vervolghulp te bespreken. Je kunt ook rechtstreeks contact opnemen met een geconventioneerde klinisch psycholoog binnen een netwerk voor geestelijke gezondheid; voor eerstelijnspsychologische ondersteuning is geen voorschrift nodig. Vraag de zorgverlener of je ziekenfonds naar de voorwaarden voor vergoeding. De Nederlandse route via de POH-GGZ geldt daar niet automatisch.
Kopieer dit korte sjabloon naar een notitie: Mijn score en datum: __. Wanneer het begon: __. Zo ziet een moeilijke dag eruit: __. Dit vermijd ik of vind ik lastig: __. Dit heb ik geprobeerd en zo voelde het daarna: __. Mijn grootste zorg: __.
Voeg relevante lichamelijke klachten en eventuele huidige zorg toe. Je kunt de notitie voorlezen of laten lezen. Vraag hoe de beoordeling verloopt, welke ondersteuning mogelijk is terwijl je wacht en wat je moet doen bij verslechtering. Meer praktische voorbereiding vind je in het artikel over je eerste therapieafspraak voorbereiden.
Schrijf nu één zin op die je bij het maken van de afspraak wilt gebruiken.
Veelgestelde vragen
Wat betekent een GAD-7-score van 10?
Een GAD-7-score van 10 valt binnen de gebruikelijke categorie matige angstklachten en is een reden om je klachten professioneel te laten beoordelen. De score bevestigt geen angststoornis en bepaalt niet welke behandeling je nodig hebt. Vertel hoelang je je zo voelt en wat angst moeilijker maakt. Noem ook taken die je nog uitvoert, maar die je veel energie kosten.
Kun je angstklachten hebben met een lage GAD-7-score?
Ja, ook met een lage GAD-7-score kun je klachten hebben waarvoor professionele hulp passend is. De vragenlijst gaat over bepaalde klachten in de afgelopen twee weken en beschrijft niet je hele voorgeschiedenis. Als je last hebt van angst of dingen gaat vermijden, bespreek dat dan met je huisarts. Je hoeft niet op een hogere score te wachten om hulp te vragen.
Wat moet ik doen bij een hoge GAD-7-score?
Maak een afspraak voor een professionele beoordeling en neem je score mee, samen met voorbeelden uit je dagelijks leven. Een hoge score stelt op zichzelf geen diagnose en betekent niet automatisch dat er een noodsituatie is. Je kunt ondertussen vrijblijvend een korte grondoefening proberen. Zelfhulp is geen voorwaarde voor zorg. Bel bij direct gevaar of wanneer je niet voor je eigen veiligheid kunt zorgen de hulpdiensten.
Bronnen
- Spitzer et al. (2006): A Brief Measure for Assessing Generalized Anxiety Disorder: The GAD-7Archives of Internal Medicine
- Plummer et al. (2016): Screening for anxiety disorders with the GAD-7 and GAD-2: a systematic review and diagnostic metaanalysisGeneral Hospital Psychiatry
- Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults: management — RecommendationsNICE
- Doing What Matters in Times of Stress: An Illustrated GuideWorld Health Organization