Çift terapisi, ilişkinizde tekrar eden çatışmaları, güven sorunlarını veya ayrılık kararını bir psikolog eşliğinde konuşabileceğiniz yapılandırılmış bir süreçtir. İlk görüşme genellikle sorunun geçmişini, iki tarafın beklentilerini ve güvenlik durumunu anlamaya ayrılır. Uzman kimin haklı olduğuna karar veren bir hâkim değildir. Amaç, konuşma biçiminizi görünür kılmak ve ikiniz için de uygulanabilir değişiklikler belirlemektir.
Çift terapisi nasıl yapılır?
Çift terapisi çoğunlukla iki kişinin aynı görüşmeye katılmasıyla başlar. Psikolog ilişkinin nasıl başladığını, sizi bugün getiren olayı ve daha önce denediğiniz çözümleri sorar. İlk buluşmada her konuyu çözmek beklenmez. Daha gerçekçi hedef, sorunun çerçevesini ve sonraki görüşmelerin çalışma biçimini netleştirmektir.
Biriniz ilişkiyi sürdürmek isterken diğeriniz emin olmayabilir. Bu durum başvuruya engel değildir. Uzman iki farklı beklentiyi açıkça duymaya çalışır. Bazı çiftler iletişim biçimini değiştirmek, bazıları güveni yeniden kurup kuramayacağını anlamak, bazıları ise ayrılığı daha az yıpratıcı konuşmak için gelir.
Görüşmede son tartışmanız ayrıntılı biçimde incelenebilir. Konuyu kimin açtığı, hangi cümlenin gerilimi artırdığı ve ikinizin nasıl geri çekildiği konuşulur. Ardından evde denenecek küçük bir değişiklik belirlenebilir. Bu, tartışma sırasında ara vermek veya savunmaya geçmeden önce duyduğunu tekrar etmek gibi somut bir davranış olabilir.
Psikolog bazen taraflarla ayrı görüşmek isteyebilir. Bunun nedeni gizli bir ittifak kurmak değildir. Aile geçmişini, kişisel sınırları veya güvenlikle ilgili bir durumu daha rahat konuşmak gerekebilir. Ayrı görüşmedeki bilgilerin ortak oturumda nasıl kullanılacağını en başta sormak gerekir. Gizlilik ilkesinin sınırları belirsiz bırakılmamalıdır.
İlk randevudan önce neyi netleştirmelisiniz?
Randevu almadan önce uzmanın çiftlerle çalışma deneyimini sorun. İnternet profilindeki genel psikolog unvanı, bu alanda düzenli çalıştığını tek başına göstermez. Eğitimini, kullandığı yaklaşımı ve görüşmelerin nasıl planlandığını doğrudan sorabilirsiniz. Birinin kendisini “çift terapisti” olarak tanıtması, temel meslek eğitimi ve çiftlerle çalışma eğitimi hakkında ayrıca bilgi almanız gerektiği gerçeğini değiştirmez.
- Uzmanın temel meslek eğitimi nedir?
- Çiftlerle ne kadar süredir düzenli çalışıyor?
- Gizlilik ilkesi ayrı ve ortak görüşmelerde nasıl uygulanıyor?
- Ücret, ödeme ve iptal koşulları nelerdir?
- Görüşmelerin amacı ve ilerleme biçimi ne zaman gözden geçirilir?
Üniversite diploması ve uzmanlık bilgileri hakkında soru sormak kabalık değildir. Uzmandan diploma ve eğitim belgelerini göstermesini isteyebilir, çalıştığı kurumun resmî sayfasındaki bilgileri ve belgeyi veren kuruluşun sunduğu doğrulama imkânlarını kontrol edebilirsiniz. Yalnızca sosyal medya takipçi sayısına ya da kısa videolardaki kendinden emin anlatıma güvenmek sağlıklı bir seçim ölçütü değildir.
İlk telefon konuşmasında başvurunuzu tek cümleyle anlatmanız yeterlidir: Eşimle aynı tartışmaları tekrar yaşıyoruz ve birlikte görüşmek istiyoruz. Ayrıntıları telefonda paylaşmak zorunda değilsiniz. Randevu süresini, ücretini, adresi veya online görüşme bağlantısının nasıl gönderileceğini sorun. Fatura ya da makbuz düzenlenip düzenlenmediğini de öğrenebilirsiniz.
Ücret ve süre nasıl konuşulur?
Ücret, randevu kesinleşmeden önce açıkça konuşulmalıdır. Türkiye’de özel psikolog görüşmeleri SUT kapsamında değildir ve SGK bunları karşılamaz. Bu nedenle uzmandan güncel ücreti, ödeme zamanını ve iptal koşulunu yazılı istemek yararlıdır. Ayrı yapılan görüşmelerin farklı ücretlendirilip ücretlendirilmediğini de baştan sorun.
Çift terapisi kaç seans sürer sorusunun tek bir cevabı yoktur. Sorunun niteliği, iki kişinin görüşmelere devam edebilmesi ve belirlenen hedefler süreyi etkiler. Yine de belirsiz bir sürece razı olmak zorunda değilsiniz. Uzmandan ilk değerlendirmeden sonra bir çalışma planı açıklamasını ve ilerlemenin hangi aralıklarla konuşulacağını isteyin.
Bütçeniz sınırlıysa belediyenizin psikolojik danışmanlık birimini ve bulunduğunuz ilçedeki Sağlıklı Hayat Merkezini arayabilirsiniz. Bazı illerde 153 belediye çağrı merkezi psikolojik destek hizmetleri hakkında yönlendirme yapar. Üniversite öğrencileri mediko veya psikolojik danışmanlık birimine başvurabilir. Bu birimlerin çiftlerle ortak görüşme sunup sunmadığı kuruma göre değişebilir, bu yüzden telefonda açıkça sorun.
Evlilik terapisi adıyla sunulan her hizmetin ücretsiz kamu hizmeti olduğunu varsaymayın. Kurumun kapsamını, bekleme durumunu ve görüşmeye iki kişinin birlikte kabul edilip edilmediğini öğrenin. Kamu birimi çift görüşmesi sunmuyorsa bireysel psikolojik destek veya uygun bir kuruma yönlendirme sağlayabilir.
Görüşmede ne işe yarar, ne işe yaramaz?
Somut örneklerle konuşmak süreci kolaylaştırır. Eşim beni hiç dinlemiyor demek yerine, dün konuşurken telefonuna baktığında cümlemi yarıda kestim ve odadan çıktım diyebilirsiniz. Uzman gözlenebilir bir olay üzerinden iletişim düzeninizi daha iyi anlayabilir. Böylece tartışma yalnızca birbirinize yüklediğiniz sıfatlar etrafında dönmez.
Görüşmeyi karşı tarafı düzeltme aracı gibi görmek çoğu zaman işe yaramaz. Psikolog eşinize sizin istediğiniz davranışı emredemez. İki taraf da kendi katkısına bakmaya kapalıysa süreç tıkanabilir. Bu durum başarısız olduğunuz anlamına gelmez, fakat hedeflerin yeniden konuşulması gerektiğini gösterir.
Ev ödevleri verildiğinde uygulanabilir olup olmadığını dürüstçe söyleyin. Yoğun çalışma saatleri içinde her akşam uzun bir konuşma gerçekçi olmayabilir. Daha küçük bir adım seçilebilir. Örneğin haftanın belirli bir gününde telefonları kenara koyup yalnızca tek bir konuyu konuşmak, belirsiz biçimde daha çok iletişim kurma hedefinden daha açıktır.
Bir uzmanın yanında sürekli küçümsendiğinizi, sözünüzün kesildiğini veya taraf tutulduğunu hissediyorsanız bunu görüşmede söyleyin. Açıklama ve değişiklik göremiyorsanız başka bir psikologdan görüş alabilirsiniz. Uzman değiştirmek mümkündür. Yalnızca ücret ödediğiniz veya birkaç görüşmeye katıldığınız için devam etmek zorunda değilsiniz.
Ne zaman ortak görüşme yerine güvenliğe odaklanmalı?
Fiziksel şiddet, tehdit, zorla kontrol, takip veya eve dönmekten korkma varsa önce güvenlik değerlendirilmelidir. Böyle bir durumda birlikte konuşmak baskıyı artırabilir. Psikoloğa başvuru sırasında durumu karşı tarafın yanında olmadan bildirin ve ortak görüşmenin uygun olup olmadığını sorun.
Hemen tehlikedeyseniz 112 acil çağrı numarasını arayın. Güvenli bir yere geçebiliyorsanız güvendiğiniz bir yakına haber verin. Acil tehlike içindeyken ilişkiyi düzeltmeye çalışmak veya uygulamaya kayıt olmak öncelik değildir.
Acil tehlike yoksa ve randevuyu bekliyorsanız, konuşmak istediğiniz tek bir olayı tarih ve cümlelerle yazabilirsiniz. HelpClinic ruh hâli kaydı ve kısa öz yardım araçları sunar, ancak psikolog yerine geçmez ve iki kişilik görüşmeyi yürütmez. Kaydınızı ilk buluşmada uzmana göstermek zorunda da değilsiniz.
Bugün atacağınız adım, iki uzmana aynı soruları gönderip eğitim, ücret ve gizlilik ilkesi hakkındaki yanıtlarını karşılaştırmak olabilir.
Sık sorulan sorular
Çift terapisi nedir, nasıl yapılır?
Çift terapisi, ilişkinizde tekrar eden sorunları bir uzman eşliğinde konuştuğunuz yapılandırılmış bir psikolojik destek sürecidir. İlk görüşmede başvuru nedeniniz, ortak hedefleriniz ve görüşme kuralları ele alınır. Uzman bazen birlikte, gerekli gördüğünde ayrı görüşmeler planlayabilir. Taraflardan birini haklı çıkarmak sürecin amacı değildir.
Çift terapisi kaç seans sürer?
Çift terapisi için herkes adına geçerli sabit bir seans sayısı yoktur. Süre, konuşulan soruna, güvenliğe, iki kişinin katılımına ve belirlenen hedeflere göre değişir. İlk görüşmede uzmandan tahmini çalışma planını, ilerlemenin nasıl değerlendirileceğini ve süreç uzarsa bunun ne zaman konuşulacağını açıkça sormak faydalıdır.
Çift terapisi kaç TL?
Çift terapisi ücreti uzmanın deneyimine, şehre, görüşmenin süresine ve kurumun ücret politikasına göre değişir. Randevu almadan önce güncel seans ücretini, iptal koşulunu ve ayrı görüşmelerin ayrıca ücretlendirilip ücretlendirilmediğini yazılı olarak sorun. Özel psikolog görüşmeleri SUT kapsamında olmadığı için SGK tarafından karşılanmaz.
Kimler çift terapisi almalı?
Aynı tartışmayı tekrar yaşayan, güven sorunu bulunan veya ayrılık kararını sağlıklı biçimde konuşmak isteyen çiftler bu desteğe başvurabilir. İki kişinin de başlangıçta aynı hedefte olması şart değildir. Ancak tehdit, takip veya fiziksel şiddet varsa ortak görüşmenin güvenli olup olmadığı önce uzmanla ayrı biçimde değerlendirilmelidir.
