Kendimi çok yalnız hissediyorum dediğinde ihtiyacın büyük bir sosyal çevre kurmak değil, bugün güvenli ve küçük bir temas bulmaktır. Kalabalıkta yalnızlık da gerçek yalnızlıktır; çevrende insanlar olması anlaşılmış hissettiğin anlamına gelmez. Kendine zarar verme düşüncen varsa yalnız kalma, 112'yi ara veya en yakın acil servise git. Şimdi ulaşabileceğin birinden yanında kalmasını da iste.
Kalabalığın içinde yalnız olmak nasıl bir şeydir?
Kalabalıkta yalnızlık, konuşacak insanların olduğu halde içinden geçenleri paylaşamamakla hissedilebilir. İş yerinde bütün gün toplantıya girip akşam kimseyle gerçekten temas kurmamış olabilirsin. Aile sofrasında otururken de görülmediğini düşünebilirsin. Bu çelişki hissini geçersiz yapmaz.
Bazen çevrendeki ilişkiler yalnızca görev üzerinden yürür. Biri senden dosya ister, diğeri ev işi konuşur, başka biri kısa bir selam verir. Gün içinde çok konuşmuş olsan bile merak edildiğin veya rahatça sustuğun bir an olmayabilir. Eksik kalan şey kişi sayısından çok ilişkinin niteliğidir.
Yalnız hissediyorum cümlesini kurduğun anı biraz daralt. Akşam eve girerken mi, hafta sonu planları konuşulurken mi, yoksa mesajına cevap gelmediğinde mi yoğunlaşıyor? Belirli anı görmek, bütün hayatını bir gecede değiştirmeye çalışmaktan daha kullanışlı bir başlangıç sağlar.
Bugün kurulabilecek en küçük temas nedir?
İlk adım, cevaplaması kolay bir mesajdır. Uzun bir açıklama hazırlamak zorunda değilsin. Bir kişiye salı akşamı yirmi dakika yürümek ister misin veya bu hafta on dakika telefonda konuşabilir miyiz diye yaz. Net zaman önermek karşı tarafın karar vermesini kolaylaştırır.
Mesajın hemen cevaplanmayabilir. Bu can acıtabilir ve her zaman işe yaramaz. Bir kişinin meşgul olması, senin istenmediğini kanıtlamaz; yine de peş peşe çok kişiye yazmak seni daha yorgun bırakabilir. Önce bir kişiyi seç, birkaç saat bekle, sonra gerekirse ikinci bir kişiye ulaş.
- Bir arkadaşına belirli gün ve saat içeren kısa bir davet gönder.
- Mahallendeki kütüphanede düzenli yapılan bir etkinliği sor.
- Aynı fırına veya kafeye benzer saatte giderek tanıdık yüzlere alan aç.
- Uzun süredir konuşmadığın bir akrabana kısa bir ses kaydı yolla.
- Bir sonraki hafta için tekrar edebilecek tek bir buluşma seç.
İlk temas derin olmak zorunda değildir. Apartman görevlisine günaydın demek, aynı dükkâna düzenli uğramak veya iş arkadaşınla öğle arasında kısa yürümek bağın en küçük biçimidir. Bunların hepsi yakın arkadaşlık yaratmaz. Ama günün tamamen sessiz geçmesini kırabilir.
Sosyalleş nasihati neden çoğu zaman yetmez?
Sadece dışarı çık denmesi yalnızlığın önündeki gerçek engelleri görmez. Paran sınırlı olabilir, vardiyalı çalışabilirsin veya kalabalık ortamlar seni tüketebilir. Yeni bir şehre taşındıysan yakınlık zaman ister. Her akşam etkinliğe gitmek sürdürülebilir olmayabilir.
Bunun yerine aynı yere tekrar gitmeyi dene. Bir belediye kültür merkezindeki haftalık kurs, mahalle kütüphanesi veya düzenli yürüyüş saati tek seferlik kalabalıklardan daha fazla tanıdıklık oluşturabilir. Ücretini, ulaşım süresini ve saatini önceden kontrol et. Sana uymayan bir programa sırf evden çıkmış olmak için yazılma.
Çok yalnız hissediyorum dediğin günlerde enerjin yeni biriyle konuşmaya yetmeyebilir. O zaman düşük eforlu temas seç: bir ses kaydı gönder, ortak bir fotoğrafa kısa yorum yaz veya bir yakınınla aynı anda dizi izlemeyi teklif et. Temasın küçük olması değersiz olduğu anlamına gelmez.
Online sohbetler de bağ kurmaya yardımcı olabilir, fakat saatlerce akış izlemek aynı etkiyi vermeyebilir. Konuşma bittikten sonra daha boş hissediyorsan süreyi azalt ve karşılıklı iletişim olan bir alan seç. Güvenmediğin kişilere adresini, para bilgilerini veya özel görüntülerini gönderme.
Bir haftalık yalnızlık notu nasıl tutulur?
Kısa bir not, yalnızlığın gün içindeki şeklini görmene yardım eder. Her akşam üç satır yeter: En zor an ne zamandı, o sırada kiminle temas ettin ve bedeninde ne hissettin? Notu kendini suçlamak için değil, tekrar eden boşlukları fark etmek için kullan.
Örneğin pazartesi öğle arasında herkes kendi masasında yemek yerken zorlandığını yazabilirsin. Ertesi gün bir iş arkadaşına birlikte çay alma teklifinde bulunmak somut bir denemedir. Sonuç iyi gitmezse bütün haftayı başarısız sayma. Başka bir zaman veya başka bir kişi daha uygun olabilir.
Kendimi yalnız hissediyorum cümlesinin yanına o an ihtiyaç duyduğun şeyi ekle. Dinlenmek, konuşmak, birlikte bir iş yapmak veya yalnızca birinin yanında oturması farklı ihtiyaçlardır. Ne istediğini bilmek, karşı taraftan daha açık bir ricada bulunmanı sağlar.
Ne zaman bir psikologla konuşmalısın?
Yalnızlık haftalardır sürüyor, uykunu bozuyor veya işe ve okula gitmeni zorlaştırıyorsa bir psikologla konuşmak uygun olabilir. Sürekli geri çekilme, kimseye cevap vermeme ve temel günlük işleri bırakma da öz yardımın sınırına geldiğini gösterebilir. Bu işaretler senin hakkında bir teşhis koymaz.
SGK kapsamında başlamak istersen MHRS'den devlet hastanesinin yetişkin psikiyatri polikliniğine randevu alabilirsin. Hekim gerekli görürse hastanedeki psikoloğa yönlendirme yapar. Doğrudan psikolog randevusu her hastanede bulunmayabilir ve bekleme süresi değişebilir.
İlçendeki Sağlıklı Hayat Merkezini ve belediyenin psikolojik danışmanlık birimini de arayabilirsin. Bazı illerde 153 belediye çağrı merkezi mevcut hizmete yönlendirir. Üniversite öğrencisiysen mediko veya kampüsteki psikolojik danışmanlık birimi daha yakın bir başlangıç olabilir.
Yarın için tek bir plan yap
Bağ kurmaya çalışırken aradaki sessiz günler ağır gelebilir. HelpClinic'teki kısa öz yardım çalışmaları, günlük rutinler ve duygu günlüğü bu aralığa eşlik edebilir. Uygulama psikolog değildir ve acil durumda yardım sağlayamaz; insan temasının yerine de geçmez.
Telefonunu aç ve tek bir kişiye belirli bir teklif yaz: Yarın 19.00'da on dakika konuşabilir miyiz? Mesajı gönderdikten sonra gününe devam et.
Sık sorulan sorular
Kendimi yalnız hissediyorum, ne yapmalıyım?
Bugün tek bir kişiye kısa ve cevaplaması kolay bir mesaj gönder. Uzun bir konuşma başlatmak zorunda değilsin; kahve içmeyi, on dakikalık yürüyüşü veya akşam kısa bir telefon görüşmesini önerebilirsin. Kimse uygun değilse belediyenin kültür merkezindeki düzenli bir etkinliğe ya da üniversitendeki öğrenci birimine bak. Küçük ve tekrarlanan temas daha gerçekçidir.
İnsan neden yalnız hisseder?
İnsan, çevresinde kişiler varken bile anlaşılmadığında veya ilişkilerinde karşılıklılık bulamadığında yalnız hissedebilir. Taşınma, iş değişikliği, arkadaşlıkların seyrekleşmesi ve uzun süre evden çalışma da bu hissi artırabilir. Yalnızlık, sende bir kusur olduğu anlamına gelmez. Ancak uzun sürüyor ve günlük yaşamını bozuyorsa bir psikologla konuşmak uygun olabilir.
